Elektrik motoru arızaları arasında en yaygını stator sargısının (bobininin) hasar görmesidir. Zamanında müdahale edilmediğinde yeni motor almak kaçınılmaz hale gelir. Peki motorunuz ne zaman bobinaja ihtiyaç duyar?
Bobinaj İhtiyacını Gösteren Belirtiler
1. Yanık kokusu ve ısınma: Motor çalışırken yanık kokusu geliyorsa stator sargısının izolasyon malzemesi ısıdan hasar görmüş olabilir.
2. Düşük izolasyon direnci (Megger testi): Yeni bir motorun faz-gövde arası direnci 1000 MΩ ve üzeri olmalıdır. 1 MΩ'un altına düşmesi hemen servis gerektirir.
3. Faz dengesizliği: Üç fazda akım değerleri birbirinden %5'ten fazla farklılaşıyorsa sargıda kısmi kaçak ya da kırık ihtimali vardır.
4. Motor güç kaybı ve aşırı ısınma: Rated akımın sürekli aşılması, sargıların kısa sürede yanmasına yol açar.
Bobinaj Süreci
Öz-El Elektromekanik atölyesinde bobinaj şu aşamalarla gerçekleştirilir:
- Söküm ve hasar tespiti: Stator sargıları çözülür, gövde temizlenir.
- Bobin hesabı: Orijinal sargı verileri (dönüş sayısı, tel çapı, bağlantı şeması) tespit edilir.
- Yeni sargı takımı: İzolasyon sınıfına uygun (F veya H sınıfı) bobinler sarılır.
- Emprenye ve fırın: Sargılar emprenye reçinesiyle doyurulur, fırında pişirilir.
- Test: Megger, hipot ve no-load testi yapılır.
- Dinamik balans: Rotor dengesi kontrol edilir.
Bobinajdan Önce Kontrol Edilmesi Gerekenler
Motorun yanmasına yol açan kök neden giderilmezse yeni sargı da kısa süre sonra hasar görür:
- Faz koruma rölesi var mı?
- Termal aşırı yük ayarı doğru mu?
- Pompa tarafında aşırı yüklenme var mı?
Pompa veya Motor Servisine mi İhtiyacınız Var?